Kính thưa…

1/ Đặt vấn đề:

Theo sự phân công của NT, tôi xin phép được tham luận với chuyên đề:ỨNG DỤNG CNTT TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC  
 Thực vây,giáo dục ngày nay đang chứng kiến những đổi thay liên tục nhờ những thành tựu của công nghệ thông tin (CNTT). CNTT đã góp phần quan trọng trong việc đổi mới PPDH kích thích nhiều thầy giáo cô giáo tự học tự rèn rất năng động, sáng tạo đem lại hiệu quả cao trong nhiều lĩnh vực.

- Hiện tại trường đã trang bị phòng máy nối mạng Internet và Tin học được giảng dạy chính thức, có thêm Thiết bị chụp hình, quay phim và một số thiết bị khác, tạo cơ sở hạ tầng CNTT cho giáo viên sử dụng vào quá trình dạy học của mình.
- . Các hình thức dạy học như dạy học đồng loạt, dạy theo nhóm, dạy cá nhân cũng có những đổi mới trong môi trường công nghệ thông tin và truyền thông. Chẳng hạn, cá nhân làm việc tự lực với máy tính, với Internet. Nếu trước kia người ta nhấn mạnh tới phương pháp dạy sao cho học sinh nhớ lâu, dễ hiểu, thì nay phải đặt trọng tâm là hình thành và phát triển cho học sinh các phương pháp học chủ động. Nếu trước kia người ta thường quan tâm nhiều đến khả năng ghi nhớ kiến thức , thì nay chú trọng đặc biệt đến thực hành kỹ năng vận dụng  và phát triển năng lực sáng tạo của học sinh. Như vậy, việc chuyển từ “lấy giáo viên làm trung tâm” sang “lấy học sinh làm trung tâm” sẽ trở nên dễ dàng hơn, hiệu quả hơn.
- Do sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông mà mọi người đều có trong tay nhiều công cụ hỗ trợ cho quá trình dạy học nói chung và phần mềm dạy học nói riêng. Nhờ có sử dụng các phần mềm dạy học này mà hầu hết học sinh  cũng có thể hoạt động tốt trong môi trường học tập. Phần mềm dạy học được sử dụng ở nhà cũng sẽ nối dài cánh tay của giáo viên tới từng gia đình học sinh thông qua hệ thống mạng. Nhờ có máy tính điện tử mà việc thiết kế giáo án và giảng dạy trên máy tính trở nên sinh động hơn, tiết kiệm được nhiều thời gian hơn so với cách dạy theo phương pháp truyền thống, chỉ cần vài giây trên màn hình hiện ra ngay nội dung của bài giảng với những hình ảnh, âm thanh sống động thu hút được sự chú ý và tạo hứng thú nơi học sinh. Thông qua giáo án điện tử, giáo viên cũng có nhiều thời gian đặt các câu hỏi gợi mở tạo điều kiện cho học sinh hoạt động nhiều hơn trong giờ học. Những khả năng mới mẻ và ưu việt này của công nghệ thông tin và truyền thông đã nhanh chóng làm thay đổi cách sống, cách làm việc, cách học tập, cách tư duy và quan trọng hơn cả là hiệu quả GD ngày một nâng cao Do đó, mục tiêu cuối cùng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học là nâng cao một bước cơ bản chất lượng học tập cho học sinh, tạo ra một môi trường giáo dục mang tính tương tác cao chứ không đơn thuần chỉ là “thầy đọc, trò chép” như kiểu truyền thống, học sinh được khuyến khích và tạo điều kiện để chủ động tìm kiếm tri thức, sắp xếp hợp lý quá trình tự học tập, tự rèn luyện cho bản thân mình.

2. Những thuận lợi của CNTT:
- . Ưu điểm nổi bật của phương pháp dạy học bằng công nghệ thông tin so với phương pháp giảng dạy truyền thống là:
-Môi trường đa phương tiện kết hợp những hình ảnh tỉnh,động,video, camera … với âm thanh, văn bản, biểu đồ … được trình bày qua máy tính mang lại nhiều thuận lợi cho và hấp dẫn cho GV và HS.
- Công nghệ tri thức nối tiếp trí thông minh của con người, thực hiện những công việc mang tính trí tuệ vừa mang tính hiện đại vừa đem lại hiệu quả trong quá trình dạy và học.
- Kho tàng kiến thức thông qua Internet  con người có thể khai thác thông tin cực kì thuận lợi, không thể thiếu để học sinh học tập tự giác, tích cực và sáng tạo
Những thí nghiệm, tài liệu được cung cấp bằng nhiều kênh: kênh hình, kênh chữ, âm thanh sống động làm cho học sinh dễ thấy, dễ tiếp thu và bằng suy luận có lý, học sinh có thể có những dự đoán về các tính chất, những quy luật mới. Đây là một công dụng lớn của công nghệ thông tin và truyền thông trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học. Có thể khẳng định rằng, môi trường công nghệ thông tin và truyền thông chắc chắn sẽ có tác động tích cực tới sự phát triển trí tuệ của học sinh và điều này làm nảy sinh những lý thuyết học tập mới, phong cách học tập mới.

Cũng xin nói qua , năm học 2009-2010 trường TH Nguyễn Đức Thiệu đã tham gia “ NGÀY HỘI CNTT” do PGD&ĐT Đại Lộc tổ chức đã đạt được nhiều kết quả rất đáng khích lệ, đó là : Đạt 2 giải III(  Giải III về Thiết kế Website của đơn vị cả huyện TH không có giải nhất, nhì ; giải III trình chiếu GT về đơn vị),  2 giải KK( Trưng bày sản phẩm CNTT và xây dựng  thư viên TLDH , thư viện BGĐT) và cuối cùng là Giải KK toàn đoàn
* Tuy nhiên, những gì đã đạt được vẫn còn hết sức khiêm tốn. Khó khăn, vướng mắc và những thách thức vẫn còn ở phía trước bởi những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn. Chẳng hạn:
- Tuy máy tính điện tử mang lại rất nhiều thuận lợi cho việc dạy học nhưng trong một mức độ nào đó, thì công cụ hiện đại này cũng không thể hỗ trợ giáo viên hoàn toàn trong các bài giảng khi lên lớp. Nó chỉ thực sự hiệu quả đối với một số bài giảng chứ không phải toàn bộ chương trình do nhiều nguyên nhân, mà cụ thể là, với những bài học có nội dung ngắn, không nhiều kiến thức mới, thì việc dạy theo phương pháp truyền thống sẽ thuận lợi hơn cho học sinh, vì giáo viên sẽ ghi tất cả nội dung bài học đó đủ trên một mặt bảng và như vậy sẽ dễ dàng củng cố bài học từ đầu đến cuối mà không cần phải lật lại từng “slide” như khi dạy trên máy tính điện tử. Những mạch kiến thức “ vận dụng” đòi hỏi giáo viên phải kết hợp với phấn trắng bảng đen và các phương pháp dạy học truyền thống mới rèn luyện được kĩ năng cho học sinh.
- Bên cạnh đó, kiến thức, kỹ năng về công nghệ thông tin ở một số giáo viên vẫn còn hạn chế, chưa đủ vượt ngưỡng để đam mê và sáng tạo, thậm chí còn né tránh. Mặc khác, phương pháp dạy học cũ vẫn còn như một lối mòn khó thay đổi, tính áp đặt vẫn chưa thể xoá được trong một thời gian ngắn. Việc dạy học tương tác giữa người - máy, dạy theo nhóm, dạy phương pháp tư duy sáng tạo cho học sinh, cũng như dạy học sinh cách biết, cách làm, cách chung sống và cách tự khẳng định mình vẫn còn mới mẻ đối với giáo viên và đòi hỏi giáo viên phải kết hợp hài hòa các phương pháp dạy học đồng thời phát huy ưu điểm của phương pháp dạy học này làm hạn chế những nhược điểm của phương pháp dạy học truyền thống. Điều đó làm cho công nghệ thông tin, dù đã được đưa vào quá trình dạy học, vẫn chưa thể phát huy tính trọn vẹn tích cực và tính hiệu quả của nó.
- Việc sử dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học chưa được nghiên cứu kỹ, dẫn đến việc ứng dụng nó không đúng chỗ, không đúng lúc, nhiều khi lạm dụng quá nhiều làm chệch mục tiêu đã đề ra.
- Việc đánh giá một tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin của một bộ phận  GV còn lúng túng, chưa sâu sát có tính thực tế cao. Chính sách, cơ chế quản lý còn nhiều lỏng lẻo, chưa đồng bộ trong thực hiện. Các phương tiện, thiết bị phục vụ cho việc đổi mới phương pháp dạy học bằng phương tiện chiếu projector, … còn thiếu và chưa đồng bộ và chưa hướng dẫn sử dụng nên chưa triển khai rộng khắp và hiệu quả.
- Việc kết nối và sử dụng Internet chưa được thực hiện thường xuyên triệt để và có chiều sâu do thiếu kinh phí, do máy móc cũng như khả năng của người sử dụng. Công tác đào tạo, Công tác bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đội ngũ giáo viên chỉ mới dừng lại ở việc xoá mù tin học nên giáo viên chưa đủ kiến thức, mất nhiều thời gian và công sức để sử dụng công nghệ thông tin trong lớp học một cách có hiệu quả
3- Một số bài học kinh nghiệm và BP trong thời gian tới: Qua 5 năm ứng dụng và trãi nghiệm tại trường  theo tôi có 1 số bài học kinh nghiệm như sau:
- Điều đầu tiên là GV phải chiu khó học hỏi, đam mê công viêc,tự thiết kế và sử dụng bài giảng điện tử của mình thường xuyên sẽ giúp cho giáo viên rèn luyện được nhiều kỹ năng và phối hợp tốt các phương pháp dạy học tích cực khác.
- Nội dung bài giảng điện tử cần cô đọng, súc tích, hình ảnh, các mô phỏng cần xác định rõ chủ đề (trong 1 slide không nên có nhiều hình hay nhiều chữ), lưu ý về Font chữ, màu chữ và hiệu ứng thích hợp (hiệu ứng đơn giản, nhẹ nhàng tránh gây mất tập trung vào nội dung bài giảng),những nội dung học sinh ghi bài cần có qui ước (có thể dùng khung hay màu nền) sẽ khắc phục được việc ghi bài của học sinh; Nội dung bài giảng chứa nhiều liên kết nhất là liên kết đến hệ thống câu hỏi để khắc phục những tình huống sư phạm phát sinh (như nhắc lại kiến thức, dàn bài, hết giờ, … các liên kết nầy có thể đặt trong slide chủ), cần khai thác thế mạnh của CNTT trong kiểm tra đánh giá và kiểm chứng kết quả. (Cũng cố bài cần hướng đến các câu hỏi mang tính vận dụng hay các hình thức trắc nghiệm);
- Không lạm dụng công nghệ nếu chúng không tác động tích cực đến quá trình dạy học và sự phát triển của học sinh, công nghệ mô phỏng nếu không phản ánh đúng nội dung, giá trị nghệ thuật và thực tế thì không nên sử dụng, Chuẩn kiến thức ở mức độ vận dụng cần kết hợp bảng và sử dụng các phương pháp dạy học khác mới có hiệu quả;
- Giáo viên cần học, tập huấn các lớp soạn, giảng bài giảng điện tử, thường xuyên truy vào các trang web và thành viên của diễn đàn: bachkim.vn, dayhocintel.org, giaovien.net, moet.edu.vn, … mỗi tổ CM cần có kế hoạch tổ chức sinh hoạt giao lưu về lĩnh vực“Giáo án điện tử” để trao đổi và rút kinh nghiệm, tiếp thu những công nghệ mới trao đổi những cách làm hay.
- Nhà trường cần có kế hoạch định kì bảo hành bảo trì, quản lý chặt chẽ phân công phân nhiệm GV phụ trách tai phòng máy, khu VP, thiết bị mạng Internst và đầu tư đồng bộ chất lượng, số lượng đảm bảo yêu cầu tối thiểu tiến tới dạy học đại trà, thường xuyên và hướng dẫn sử dụng, (chú ý đến vị trí đặt máy chiếu, đèn chiếu, độ sáng hợp lý gọn gàng) , dự phòng kinh phí cho sửa chữa nâng cấp phần cứng, phần mềm giáo dục, có phụ cấp cho cán bộ phụ trách phòng máy để khắc phục sự cố và bảo quản sử dụng lâu dài;
* Một số BP  nhằm  nâng cao CNTT trong năm học 2010-2011 đó là: